Το Release Athens 2026 ολοκληρώθηκε το Σάββατο 25 Ιουλίου με μια βραδιά που είχε εξαρχής ιδιαίτερο βάρος. Sabaton, Savatage και Epica ανέβηκαν διαδοχικά στη σκηνή της Πλατείας Νερού, όμως αυτή δεν ήταν απλώς η τελευταία ημέρα της φετινής διοργάνωσης. Ήταν και το τέλος μιας ολόκληρης εποχής, καθώς το Release αποχαιρέτησε τον χώρο που αποτέλεσε το βασικό του σπίτι όλα αυτά τα χρόνια.
Η πρώτη εικόνα της ημέρας, ωστόσο, δεν ήρθε από τη σκηνή. Παρότι οι πόρτες άνοιγαν στις 18:00 και οι Epica ήταν προγραμματισμένο να ξεκινήσουν στις 18:40, ένα μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο από αυτό που είχαμε συναντήσει σε άλλες ημέρες του φεστιβάλ, οι μεγάλες καθυστερήσεις στην είσοδο το αχρήστευσαν στην πράξη. Αρκετός κόσμος παρέμενε στις ουρές ενώ η μπάντα είχε ήδη ξεκινήσει, με αποτέλεσμα θεατές να χάσουν μέρος της εμφάνισής της.
Epica
Όσοι κατάφεραν να μπουν εγκαίρως βρήκαν τους Epica να έχουν αναλάβει το δύσκολο έργο του ανοίγματος της ημέρας, παίζοντας νωρίς και μέσα στη ζέστη. Παρά τις συνθήκες και το περιορισμένο σε διάρκεια set, η εμφάνιση τους αποδείχθηκε μία από τις ευχάριστες εκπλήξεις της βραδιάς. Η Simone Simons βρισκόταν σε πολύ καλή φωνητική κατάσταση και συνολικά η μπάντα παρουσίασε ένα συμπαγές set, κερδίζοντας σταδιακά ακόμη και κόσμο που δεν είχε βρεθεί στην Πλατεία Νερού πρωτίστως για εκείνη.
Το «Sensorium» έδωσε από νωρίς μια χαρακτηριστική εικόνα του συμφωνικού ήχου των Epica, ενώ στη συνέχεια το set κινήθηκε ανάμεσα σε διαφορετικές περιόδους της πορείας τους. Το νεότερο «Arcana» βρήκε τη θέση του δίπλα σε παλαιότερο υλικό, χωρίς η περιορισμένη διάρκεια της εμφάνισης να επιτρέπει φυσικά μια πληρέστερη παρουσίαση της δισκογραφίας τους.
Το «Unchain Utopia» ήταν μία ακόμη από τις στιγμές όπου η ανταπόκριση του κοινού έγινε ιδιαίτερα αισθητή, με τους Epica να δείχνουν ότι μπορούσαν να λειτουργήσουν πολύ περισσότερο ως ολοκληρωμένο festival act παρά ως ένα απλό άνοιγμα για τα δύο ονόματα που ακολουθούσαν.
Το set ολοκληρώθηκε με το «Beyond the Matrix», αφήνοντας συνολικά θετική εικόνα και την αίσθηση ότι οι συνθήκες και ο διαθέσιμος χρόνος περιόρισαν περισσότερο την εμφάνιση από την ίδια την απόδοση του συγκροτήματος.
Υπήρχε, πάντως, ένα πρόβλημα που έγινε αισθητό ήδη στους Epica και θα συνεχιζόταν στους Savatage. Σε αντίθεση με άλλες ημέρες του Release Athens, οι μεγάλες οθόνες δεν χρησιμοποιούνταν για να προσφέρουν σταθερή ζωντανή εικόνα της σκηνής. Για όσους βρίσκονταν αρκετά πίσω, αυτό σήμαινε ότι η πραγματική οπτική επαφή με τους μουσικούς ήταν πολύ περιορισμένη. Σε έναν χώρο με το μήκος και τη χωρητικότητα της Πλατείας Νερού, οι οθόνες δεν αποτελούν απλώς μέρος της παραγωγής αλλά βασικό μέσο για να μπορεί μεγάλο τμήμα του κοινού να παρακολουθήσει τι συμβαίνει στη σκηνή.
Savatage
Στις 19:55 ήρθε η στιγμή που περίμενε ένα πολύ μεγάλο μέρος του κοινού. Οι Savatage επέστρεψαν στην Αθήνα ως co-headliners, με μια δισκογραφία που έχει δημιουργήσει εδώ και δεκαετίες ιδιαίτερα ισχυρούς δεσμούς με το ελληνικό metal κοινό. Από τις πρώτες στιγμές έγινε εμφανές ότι για σημαντικό αριθμό θεατών αυτό ήταν το βασικό γεγονός της βραδιάς.
Το set κάλυψε διαφορετικές περιόδους της ιστορίας τους, με τους Zak Stevens, Chris Caffery, Al Pitrelli, Johnny Lee Middleton και Jeff Plate να βρίσκονται μπροστά σε ένα κοινό που γνώριζε μεγάλο μέρος του υλικού και συμμετείχε έντονα. Το «This Is the Time (1990)», από το «Dead Winter Dead», ήταν μία από αυτές τις στιγμές.
Ακολούθησαν τραγούδια από έναν κατάλογο που επέτρεψε στους Savatage να στηρίξουν την εμφάνισή τους περισσότερο στο ίδιο το υλικό παρά σε οτιδήποτε συνέβαινε γύρω από αυτό. Το «Lights Out» ήταν ένα ακόμη δείγμα της ενέργειας του set.
Παρά την απόδοση της μπάντας, το οπτικό μέρος της παραγωγής αποτέλεσε ένα από τα αδύναμα σημεία της εμφάνισης. Στις οθόνες προβάλλονταν visuals αντί για σταθερή live εικόνα των Savatage, με αρκετές από τις εικόνες να παραπέμπουν έντονα αισθητικά σε AI-generated υλικό. Το τελικό αποτέλεσμα, ωστόσο, παρουσίαζε εμφανείς αισθητικές ατέλειες και σχολιάστηκε αντίστοιχα και από θεατές μετά τη συναυλία.
Το σημαντικότερο πρόβλημα δεν ήταν μόνο η αισθητική των visuals. Η επιλογή να καταλαμβάνουν τις οθόνες σήμαινε ότι χιλιάδες θεατές που βρίσκονταν προς το πίσω μέρος του χώρου δεν μπορούσαν να δουν ουσιαστικά τους Savatage πάνω στη σκηνή. Ήταν μια παράδοξη επιλογή για μια εμφάνιση με τόσο μεγάλο ενδιαφέρον, ιδιαίτερα όταν σε προηγούμενες ημέρες του ίδιου φεστιβάλ η ζωντανή εικόνα στις οθόνες είχε εξυπηρετήσει ακριβώς αυτή την ανάγκη.
Η στιγμή που ξεχώρισε περισσότερο σε συναισθηματικό επίπεδο ήρθε με το «Believe». Πριν περάσει η εκτέλεση στη σκηνή, στις οθόνες εμφανίστηκε ο Jon Oliva μέσω video, δίνοντας διαφορετικό βάρος σε ένα τραγούδι που βρίσκεται ούτως ή άλλως ανάμεσα στα πιο χαρακτηριστικά της ιστορίας των Savatage.
Η σύνδεση παρελθόντος και παρόντος λειτούργησε ιδιαίτερα έντονα σε εκείνο το σημείο, ενώ όσο το set πλησίαζε προς το τέλος του η συμμετοχή του κοινού παρέμενε σταθερή. Το «Gutter Ballet» ήταν μία ακόμη από τις κορυφαίες στιγμές, με ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα τραγούδια της μπάντας να ακούγεται ξανά μπροστά στο αθηναϊκό κοινό.
Sabaton
Με την ολοκλήρωση των Savatage συνέβη κάτι που δεν αποτελεί συνηθισμένη εικόνα σε ένα μεγάλο festival. Αντί για την κλασική σταδιακή πύκνωση του κοινού όσο πλησιάζει η ώρα του headliner, παρατηρήθηκε σε σημαντικό βαθμό μια «αλλαγή βάρδιας». Θεατές που βρίσκονταν μπροστά για τους Savatage άρχισαν να απομακρύνονται ή να μετακινούνται προς τα πίσω, την ώρα που φίλοι των Sabaton κινούνταν προς τις πρώτες σειρές.
Στις 22:00 οι Sabaton ανέλαβαν το τελευταίο set της βραδιάς και μαζί το κλείσιμο ολόκληρου του Release Athens 2026. Η συζήτηση γύρω από τη θέση τους ως headliners είχε ξεκινήσει ήδη από την ανακοίνωση του lineup, κυρίως λόγω της ταυτόχρονης παρουσίας των Savatage, όμως οι Σουηδοί προσέγγισαν την εμφάνισή τους με τη λογική της μεγάλης παραγωγής που χαρακτηρίζει τις περιοδείες τους τα τελευταία χρόνια.
Το ξεκίνημα έγινε με το «Ghost Division» και αμέσως έγινε σαφές ότι το οπτικό σκέλος θα αποτελούσε βασικό μέρος της εμφάνισης. Το χαρακτηριστικό άρμα με το drum kit κυριαρχούσε στη σκηνή, ενώ φωτιές, εκρήξεις, φωτισμοί και διαφορετικά σκηνικά στοιχεία συνόδευαν το set. Στο «Christmas Truce» προστέθηκε και χορωδία, η παρουσία της οποίας συνεχίστηκε και σε μεγάλο μέρος όσων ακολούθησαν.
Το setlist συνδύασε αρκετά από τα καθιερωμένα τραγούδια των Sabaton με σημαντική παρουσία νεότερου υλικού. Μετά τα «Ghost Division» και «Yamato» ακολούθησαν μεταξύ άλλων τα «The Red Baron», «The Last Stand», «Great War», «Stormtroopers», «Christmas Truce» και «Soldier of Heaven», πριν η εμφάνιση περάσει στα «Crossing the Rubicon», «Night Witches», «I, Emperor» και «The Attack of the Dead Men».
Η θεατρικότητα παρέμεινε βασικό στοιχείο και στη συνέχεια. Στο «Templars», για παράδειγμα, στη σκηνή εμφανίστηκε ένας Ναΐτης με πυρσό, ενώ τα pyros και οι εκρήξεις χρησιμοποιήθηκαν εκτεταμένα σε όλη τη διάρκεια της συναυλίας. Τα «Bismarck» και «Hordes of Khan» συμπλήρωσαν αυτό το μέρος του set πριν οι Sabaton περάσουν στην τελική ευθεία.
Η ανταπόκριση του κοινού που είχε πλέον συγκεντρωθεί μπροστά για τους Sabaton ήταν έντονη. Sing-alongs, pits, συνεχές jumping και το χαρακτηριστικό rowing που συναντάται συχνά στις εμφανίσεις τους δημιούργησαν μια εικόνα αρκετά διαφορετική από εκείνη του set των Savatage. Το «Swedish Pagans» αναφέρθηκε και από θεατές μετά τη συναυλία ως μία από τις στιγμές με τη μεγαλύτερη συμμετοχή.
Η έμφαση στο θέαμα ήταν ταυτόχρονα και ένα από τα στοιχεία που δίχασαν περισσότερο τις εντυπώσεις. Σε αντιδράσεις μετά τη συναυλία, μέρος του κοινού θεώρησε ότι τα pyros, οι εκρήξεις και η συνολική παραγωγή έπαιρναν σε ορισμένα σημεία μεγαλύτερο βάρος από το μουσικό μέρος. Άλλοι θεατές περιέγραψαν ακριβώς τα ίδια στοιχεία ως ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της εμφάνισης και ως απόδειξη ότι οι Sabaton μπορούσαν να υποστηρίξουν τη θέση τους στην κορυφή του billing.
Ανάλογη ήταν η εικόνα και στις αντιδράσεις ανθρώπων που είχαν βρεθεί στην Πλατεία Νερού κυρίως για τους Savatage. Υπήρχαν όσοι αποχώρησαν ή μετακινήθηκαν προς τα πίσω μετά το τέλος τους, αλλά και θεατές που, παρότι δήλωναν ότι μουσικά προτιμούν ξεκάθαρα τους Savatage, αναγνώρισαν στους Sabaton την ενέργεια, την επικοινωνία με το κοινό και την κλίμακα ενός headline show.
Οι δύο εμφανίσεις, άλλωστε, δύσκολα θα μπορούσαν να είναι περισσότερο διαφορετικές. Οι Savatage βασίστηκαν κυρίως στο βάρος της δισκογραφίας τους και στη σχέση που έχει δημιουργήσει η μουσική τους με το ελληνικό κοινό, ενώ οι Sabaton παρουσίασαν ένα show όπου μουσική, σκηνικά και θέαμα λειτουργούσαν ως μέρη της ίδιας παραγωγής. Αυτή η αντίθεση εξηγεί σε μεγάλο βαθμό και την έντονη συζήτηση που ακολούθησε γύρω από τις δύο μπάντες.
Το τελευταίο μέρος του set περιλάμβανε τα «Primo Victoria», «Swedish Pagans» και «Coat of Arms», πριν φτάσει η στιγμή για το «To Hell and Back». Με αυτό οι Sabaton ολοκλήρωσαν την εμφάνισή τους και ταυτόχρονα έβαλαν την τελευταία τελεία στο Release Athens 2026.
Το «To Hell and Back» απέκτησε έτσι, ανεξάρτητα από τις διαφορετικές εντυπώσεις που άφησε η εμφάνιση των Sabaton, έναν επιπλέον συμβολισμό. Ήταν το τελευταίο τραγούδι της τελευταίας ημέρας του φετινού φεστιβάλ και το κομμάτι με το οποίο ολοκληρώθηκε η εποχή του Release Athens στην Πλατεία Νερού.
Κάπως έτσι, μια βραδιά που στα χαρτιά έμοιαζε με ακόμη ένα μεγάλο metal closing day απέκτησε τελικά πολύ διαφορετικές όψεις. Οι Epica κατάφεραν μέσα σε δύσκολες συνθήκες και περιορισμένο χρόνο να αφήσουν θετικές εντυπώσεις. Οι Savatage βρέθηκαν μπροστά σε ένα κοινό με βαθιά σχέση με τη μουσική τους και παρέδωσαν μια εμφάνιση με αρκετές έντονες στιγμές, παρά τις προβληματικές επιλογές στο οπτικό κομμάτι. Οι Sabaton ανέλαβαν το επίσημο κλείσιμο με το μεγάλο production που χαρακτηρίζει τις εμφανίσεις τους, μπροστά σε ένα κοινό που πλέον είχε σε σημαντικό βαθμό αναδιαμορφωθεί.
Πάνω από όλα, όμως, η 25η Ιουλίου είχε και έναν διαφορετικό συμβολισμό. Όταν έπεσε η αυλαία, δεν ολοκληρώθηκε μόνο η δέκατη επετειακή διοργάνωση του Release Athens. Έκλεισε και ο κύκλος της Πλατείας Νερού για το φεστιβάλ, ενός χώρου που συνδέθηκε μαζί του από τα πρώτα του χρόνια και φιλοξένησε δεκάδες από τις μεγαλύτερες συναυλίες της τελευταίας δεκαετίας.
Το επόμενο κεφάλαιο του Release Athens θα γραφτεί αλλού. Το τελευταίο της Πλατείας Νερού γράφτηκε με Epica, Savatage και Sabaton, με πολύ διαφορετικές μουσικές προσεγγίσεις, διαφορετικά ακροατήρια, προβλήματα αλλά και στιγμές που εξηγούν γιατί ο συγκεκριμένος χώρος συνδέθηκε τόσο στενά με τη συναυλιακή ζωή της Αθήνας.
Φωτογραφίες από την τελευταία μέρα του Release Athens 2026
